Przemysław Żywiczyński i Sławomir Wacewicz

Ewolucja języka. W stronę hipotez gesturalnych

Wydawnictwo Naukowe UMK, 2015

Oto i ono: pierwsze polskojęzyczne kompendium, które przybliża i jednocześnie podsumowuje dokonania interdyscyplinarnego programu badawczego, jakim jest ewolucja języka. Opracowana specjalnie z myślą o polskim Czytelniku, książka ta stanowi swego rodzaju ewenement na tle dotychczasowej literatury przedmiotu. Obecnie jedynie nieliczni badacze pochodzący z krajów nieanglojęzycznych publikują swoje prace w językach narodowych. Przyczyną jest nie tylko globalny zasięg angielszczyzny, ale również fakt, iż większość ośrodków naukowych w których prowadzone są badania nad ewolucją języka zlokalizowana jest w krajach anglosaskich. Tak więc, choć bardziej dogłębne studium tej dziedziny wiedzy będzie wymagało zapoznania się z oryginalnymi pracami, mamy teraz przystępne wprowadzenie w języku polskim, któremu można śmiało przypisać status nieoficjalnego podręcznika.

Pytanie o pochodzenie mowy jest niewątpliwie jednym z najstarszych jakie zadaje sobie człowiek. Również i współcześnie kwestia ta wciąż na nowo powraca w mass mediach, jest dyskutowana na forach internetowych, bywa przedmiotem poważnych debat i spontanicznych rozmów, a także, co warto podkreślić, należy do pytań najczęściej zadawanych przez dzieci. Właściwie trudno się temu dziwić, gdyż wiedza na temat ewolucyjnych źródeł mowy jest niezwykle istotna dla zrozumienia kondycji ludzkiej i miejsca człowieka w świecie przyrody, które przecież w znacznej mierze zawdzięczamy właśnie zdolności do komunikacji językowej.

Paradoksalnie, problematyka ta nie cieszy się szczególnym zainteresowaniem naukowców. Co znamienne, dotyczy to zwłaszcza przedstawicieli nauk humanistycznych. Pod koniec XIX wieku, jeszcze przed śmiercią Darwina, próby rozważań nad pochodzeniem mowy uznane zostały przez to środowisko za wydumane i beznadziejne. Problematyka ta została wówczas właściwie wyparta ze świadomości filologów, a przez językoznawców wręcz napiętnowana i odrzucona jako nienaukowa. Również wśród współczesnych lingwistów dominuje raczej zdystansowany stosunek do ewolucyjnych ujęć języka, co pozwala sądzić, iż w kręgach tych nadal pokutuje fatalne przeświadczenie, u którego źródeł legły dziewiętnastowieczne, spekulatywne próby rozwikłania zagadki glottogonii.

Książka Żywiczyńskiego i Wacewicza burzy ten mit i nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że anonsowany w tytule program badawczy jest na najlepszej drodze do przekształcenia się w samodzielną dyscyplinę naukową. Obaj autorzy specjalizują się w ewolucji języka i reprezentują polski ośrodek naukowy, który realizuje pionierskie badania w tym zakresie (Centrum Badań nad Ewolucją Języka (CLES), Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu).
 


autor tekstuArkadiusz Jasiński
permalinkhttp://evolectorium.com/spip.php?article48
data publikacji: 29.09.2015


Creative Commons License


Artykuł dostępny na licencji CC BY-SA 4.0
Creative Commons · Uznanie autorstwa
Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe
.